Doğum ve Jinekoloji

Gebelikten yenidoğana

Doğum, çoğu zaman kendi kendine yürür — ama yürümediği anı bilmek gerekir

Kedi ve köpeklerde gebelik ve doğum doğal bir süreçtir. Yine de her yıl birçok anne, birkaç saatlik gecikme yüzünden hem kendini hem yavrularını kaybedecek noktaya geliyor. Bizim işimiz süreci baştan takip etmek, normalin sınırlarını size göstermek ve o sınır aşıldığında saat kaç olursa olsun yanınızda olmak.

Old MacDonald Veteriner Kliniği'nde gebelik takibi, doğum sırasında müdahale, sezaryen, yenidoğan bakımı ve dişilerde görülen jinekolojik sorunların tedavisi Vet. Hek. M. Sefa Aras tarafından yürütülür. Muayeneyi yapan hekim, gerektiğinde operasyonu da yapar; süreç el değiştirmez.

Doğum güçlüğü acil kapsamındadır — 7 gün 24 saat, bayramlarda dâhil
Kan testleri klinikte — anne adayının genel durumu yerinde değerlendirilir
Getiremiyorsanız arayın — transport imkânımızı sorun

Klinikte dinlenen beyaz kedi — Gebelik döneminde sakin, stresten uzak bir ortam annenin en çok ihtiyaç duyduğu şeydir.

Gebelik takibi

Doğuma hazırlık, doğum gününde başlamaz

Kedilerde gebelik ortalama dokuz hafta, köpeklerde ırka göre yaklaşık iki ay sürer. Bu süre kısa görünse de anne adayının vücudu ciddi bir yük altındadır. Takip, sürprizleri azaltır.

Takipte neler yapılır

Gebeliğin doğrulanması ve yaklaşık haftasının belirlenmesi
Annenin genel sağlık kontrolü; gerekli görülürse kan testleri
Gebelikte güvenli beslenme ve kilo takibi konusunda yönlendirme
Gebelikte hangi ilaçların ve parazit ürünlerinin kullanılabileceğinin belirlenmesi
Tahmini doğum aralığı ve evde doğum hazırlığı için yol haritası

Evde doğum köşesi nasıl hazırlanır

Sessiz, ılık, cereyan almayan bir köşe; kenarları annenin rahatça girip çıkabileceği, yavruların düşemeyeceği yükseklikte bir kutu; sık değiştirilebilen temiz örtüler. Yeri doğumdan en az bir hafta önce hazırlayın ki anne orayı sahiplensin. Yanınızda temiz havlu, tartı ve klinik telefonu bulunsun.

Gebe bir hayvana kendi başınıza ilaç, vitamin veya parazit ürünü vermeyin. Bazı etken maddeler gebelikte sakıncalıdır; kullanılabilecek olanları da doz ve zamanlamayı hekiminizle birlikte belirlemek gerekir. Aklınıza takılan her şeyi telefonla sorabilirsiniz.

Doğum

Normal doğum nasıl ilerler?

Doğum kabaca üç aşamada ilerler. Bu aşamaları bilmek, "acaba normal mi?" sorusuna cevap verirken en büyük yardımcınızdır.

Hazırlık aşaması. Anne huzursuzlanır, yuva kazar, mırıldanır veya soluk soluğa kalır; iştahı kesilir. Bu dönem saatler sürebilir ve dışarıdan bakınca hiçbir şey olmuyormuş gibi görünür.
Yavruların doğumu. Görünür ıkınmalar başlar ve yavrular birer birer gelir. Anne her yavrunun zarını yırtar, göbek bağını kopartır ve yavruyu yalayarak solunumunu başlatır.
Eşlerin atılması. Her yavrunun ardından eşi (plasenta) gelir. Kaç eş geldiğini saymaya çalışın; içeride kalan eş, sonradan sorun çıkarabilir.

Doğum sırasında en iyi yardım, çoğu zaman müdahale etmemektir: ışığı kısın, evi sessizleştirin, uzaktan izleyin. Anneyi kucaklamak, yavruları elleyip koklamak süreci uzatabilir. Ama tablo aşağıdaki başlıklardan birine dönüyorsa artık beklemek yardım değildir.

Şu durumlarda beklemeyin, hemen arayın

Güçlü ıkınmalar 20–30 dakikadır sürüyor ama hiçbir yavru gelmiyor
İki yavru arasında 2 saatten fazla geçti ve içeride yavru olduğunu biliyorsunuz
Yavru doğum kanalında görünüyor ama ilerlemiyor
Koyu yeşil, kahverengi veya kötü kokulu akıntı geldi, ardından yavru gelmedi
Belirgin kanama var
Anne tükenmiş, tepkisiz, titriyor veya kasılıyor
Tahmini doğum tarihi geçtiği hâlde doğum eylemi hiç başlamadı

Bu tabloların hepsi doğum güçlüğü şüphesidir ve acil kapsamındadır. Saat kaç olursa olsun +90 553 467 52 86 numarasını arayın.

Sezaryen

Zaman kazandıran operasyon

Doğum ilerlemiyorsa ya da anne ve yavrular risk altındaysa sezaryen, tartışılacak bir seçenek değil zaman kazandıran bir çözümdür. Karar ne kadar geç verilirse yavruların şansı o kadar azalır.

Operasyon öncesi annenin genel durumu değerlendirilir, gerekirse kan kontrolü yapılır
Anestezi ve operasyon süresi, yavrular üzerindeki etkiyi azaltacak şekilde kısa tutulur
Çıkarılan yavrular tek tek canlandırılır, solunumları başlatılır ve ısıtılır
Anne uyanır uyanmaz yavrularla buluşturulur; taburcu sonrası bakım anlatılır

Bazı ırklarda ve tekrarlayan doğum güçlüğü öyküsü olan hayvanlarda, doğumu beklemek yerine planlı bir yaklaşım daha güvenlidir. Gebelik takibine erken başlarsanız bu değerlendirmeyi birlikte yapabiliriz.

Klinikte iyileşme sürecinde beslenen kediler — İlk günlerde beslenme ve ısı, yenidoğanın en kritik iki ihtiyacıdır.

Yenidoğan bakımı

İlk iki hafta her şeyi belirler

Yavrular doğduktan sonra iş bitmez. Yenidoğanlar vücut ısılarını kendileri düzenleyemez, açlığa dayanamaz ve sorunlarını yalnızca huzursuzlukla belli eder.

Isı: yatak sıcak ve cereyansız olmalı; soğuyan yavru emmeyi bırakır
Kilo: her gün aynı saatte tartın; kilo almayan yavru mutlaka görülmeli
Ağız sütü: ilk saatlerdeki süt, bağışıklık için en kıymetli besin
Sürekli ağlayan yavru: aç, üşümüş ya da hasta demektir — tahmin yürütmeyin, arayın
Annede: ateş, kötü kokulu akıntı, sertleşmiş ve ağrılı meme veya süt gelmemesi kontrol gerektirir

Anne emzirmiyorsa veya sütü yetmiyorsa yavruları inek sütüyle beslemeyin; uygun mama ve besleme sıklığı için bize danışın. Yavru maması ve biberon gibi ihtiyaçları klinikten temin edebilirsiniz.

Jinekolojik sorunlar

Gebelik dışında da dişilerin sık karşılaştığı tablolar

Kısırlaştırılmamış dişilerde, kızgınlık döngüsüne bağlı olarak gelişen birkaç yaygın sorun vardır. Erken fark edildiklerinde tedavileri çok daha kolaydır.

Yalancı gebelik

Hiç çiftleşmemiş olsa bile kızgınlıktan haftalar sonra meme gelişimi, süt gelmesi, yuva yapma ve oyuncakları yavru gibi sahiplenme görülebilir. Çoğu hafif seyreder ama süt birikimi memede iltihaba dönüşebilir; müdahale gerekip gerekmediğine muayeneyle karar verilir.

Rahim iltihabı (pyometra)

Genellikle kızgınlık sonrası dönemde ortaya çıkar. Çok su içme, sık idrar, halsizlik, iştahsızlık, karın şişliği ya da kötü kokulu akıntı tipik işaretlerdir. Zamanla genel duruma yayılan, ciddi bir tablodur; gecikmeden muayene gerekir ve tedavisi çoğu vakada cerrahidir.

Meme bezi kitleleri

Karın altındaki meme sıralarında elle hissedilen sertlikler ihmal edilmemeli. Kitlelerin niteliği ancak muayene ve gerekli incelemelerle anlaşılır. Yaşlı ve kısırlaştırılmamış dişilerde ara ara elinizle kontrol etmenizi öneriyoruz.

Kızgınlık düzensizlikleri

Uzayan, sık tekrarlayan veya hiç görülmeyen kızgınlık dönemleri hormonal bir sorunun işareti olabilir. Bu şikâyetlerle gelen hayvanlarda önce muayene ve gerekirse kan testi yapılır, sonra tedavi planı kurulur.

İstenmeyen çiftleşme

Dişiniz istemediğiniz bir çiftleşme yaşadıysa internetten okuduğunuz hiçbir yöntemi denemeyin. En kısa sürede arayın; seçenekleri, riskleri ve zamanlamayı size anlatalım.

Kalıcı çözüm: kısırlaştırma

Yukarıdaki tabloların çoğu, kısırlaştırılmış dişilerde ya hiç görülmez ya da çok azalır. Kısırlaştırmanın zamanlaması ve size uygun olup olmadığı ayrı bir konuşmanın konusudur — kısırlaştırma sayfasına göz atın.

Sık sorulanlar

Doğum ve jinekoloji hakkında sık sorulanlar

Kedim/köpeğim gebe mi, nasıl anlarız?

Karın büyümesi, meme gelişimi ve iştah değişimi ipucu verir ama tek başına yeterli değil. Klinikte muayene ve gerekli görülürse görüntüleme ile gebeliği doğrular, yaklaşık kaçıncı haftada olduğunuzu ve tahmini doğum aralığını birlikte belirleriz.

Doğumun kaç saat sürmesi normal?

Doğum eylemi yavru sayısına göre değişir; genelde yavrular arasında yarım saat ile iki saat arası aralıklar görülebilir. Güçlü kasılmalar başladığı hâlde 20–30 dakikada yavru gelmiyorsa ya da iki yavru arasında 2 saatten fazla geçtiyse bu bir doğum güçlüğü işaretidir; beklemeden arayın.

Gece doğum güçlüğü yaşarsak ne yapmalıyız?

Doğrudan +90 553 467 52 86 numarasını arayın. Klinik 7 gün 24 saat açıktır; doğum güçlüğü acil kapsamındadır. Yola çıkmadan önce telefonda durumu anlatmanız hazırlık yapmamızı sağlar. Hayvanınızı taşıyamıyorsanız transport imkânımızı sorun.

Sezaryen kararı nasıl veriliyor?

Annenin ve yavruların durumu değerlendirilir. Doğumun ilerlememesi, yavrunun doğum kanalında sıkışması, annenin gücünün tükenmesi veya yavruların sıkıntıya girdiğini düşündüren bulgular varsa sezaryen gündeme gelir. Kararı sizinle birlikte, gecikmeden veriyoruz.

Yavrular doğduktan sonra ne zaman kontrole gelmeliyiz?

Doğum sorunsuz geçtiyse bile anne ve yavruları ilk günlerde bir kez görmek iyi olur: annede süt gelişi ve rahim geri dönüşü, yavrularda kilo alımı ve emme refleksi kontrol edilir. Sonrasında aşı ve parazit takvimi için planlama yaparız.

Rahim iltihabı (pyometra) ne kadar ciddi?

Ciddiye alınması gereken bir tablodur. Kısırlaştırılmamış, özellikle kızgınlık dönemini yeni geçirmiş dişilerde çok su içme, halsizlik, iştahsızlık, karında şişkinlik veya kötü kokulu akıntı görülürse vakit kaybetmeden muayene gerekir. Tedavi çoğu vakada cerrahidir ve erken müdahale önemlidir.

İlgili hizmetler